UNIX: Πρώτο Μάθημα

1.1 Εμφάνιση Αρχείων και Καταλόγων

ls (list)

Μόλις εισέλθετε στο σύστημα, ο αρχικός σας κατάλογος είναι ο προσωπικός σας κατάλογος, γνωστός και ως home directory. Ο προσωπικός σας κατάλογος έχει το ίδιο όνομα με το όνομα χρήστη σας, για παράδειγμα ee91ab και σε αυτόν αποθηκεύονται τα αρχεία και οι υποκατάλογοι που δημιουργείτε.

Για να δείτε τι υπάρχει στον προσωπικό σας κατάλογο, πληκτρολογήστε:

% ls

Η εντολή ls ( τα μικρά γράμματα L και S ) δείχνει μια λίστα των περιεχομένων του τρέχοντος καταλόγου.

Τη δεδομένη στιγμή ίσως να μην υπάρχουν ορατά αρχεία στον κατάλογο σας, και σε αυτή την περίπτωση θα δείτε απλώς ξανά την προτροπή του κελύφους σας. Ίσως όμως ο διαχειριστής συστήματος να έχει ήδη βάλει κάποια αρχεία στο λογαριασμό σας, την ώρα που τον δημιούργησε.

Η ls στην πραγματικότητα δεν δείχνει όλα τα αρχεία του καταλόγου σας, αλλά μόνο αυτά που το όνομα τους δεν αρχίζει με τελεία (.) Τα αρχεία που ξεκινάνε με τελεία (.) είναι γνωστά και ως κρυφά αρχεία και συνήθως περιέχουν σημαντικές ρυθμίσεις προγραμμάτων. Είναι κρυφά γιατί δεν πρέπει να τα αλλάζετε, εκτός αν είστε εξοικειωμένος με το UNIX!!!

Για να δείτε όλα τα αρχεία στον κατάλογο σας, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που ξεκινάνε με την τελεία, πληκτρολογήστε:

% ls -a

Όπως μπορείτε να δείτε, το ls -a δείχνει και τα αρχεία που κανονικά είναι κρυφά.

Η εντολή ls είναι ένα καλό παράδειγμα εντολής που μπορεί να δεχθεί προαιρετικά ορίσματα: το -a είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Τα προαιρετικά ορίσματα ή παράμετροι αλλάζουν τη συμπεριφορά μιας εντολής. Το UNIX διαθέτει ένα ενσωματωμένο σύστημα βοήθειας το οποίο μπορεί να σας πει ποιες παραμέτρους δέχεται κάθε εντολή και πως κάθε μια από αυτές μεταβάλλουν τη συμπεριφορά της εντολής (θα το δούμε αργότερα στο μάθημα).

1.2 Δημιουργία Καταλόγων

mkdir (make directory)

Θα δημιουργήσουμε τώρα ένα υποκατάλογο μέσα στον προσωπικό σας κατάλογο, για να κρατάμε τα αρχεία τα οποία θα δημιουργήσετε κατά τη διάρκεια αυτών των μαθημάτων. Για να δημιουργήσετε ένα υποκατάλογο με το όνομα unixstuff στον τρέχοντα κατάλογο, πληκτρολογήστε:

% mkdir unixstuff

Για να δείτε τον κατάλογο που μόλις δημιουργήσατε, πληκτρολογήστε:

% ls

1.3 Αλλαγή σε Διαφορετικό Κατάλογο

cd (change directory)

Η εντολή cd directory αλλάζει τον τρέχοντα κατάλογο σε αυτόν που αναφέρεται ως 'directory'. Μπορείτε να σκεφτείτε τον τρέχοντα κατάλογο ως αυτόν που βρίσκεστε τη δεδομένη στιγμή (τη θέση σας δηλ. μέσα στο δέντρο του συστήματος αρχείων που είδαμε προηγουμένως).

Για να μετακινηθείτε στον κατάλογο που μόλις δημιουργήσατε, γράψτε:

% cd unixstuff

Γράψτε ls για να δείτε τα περιεχόμενα του (δεν θα δείτε τίποτα γιατί είναι άδειος!)

Άσκηση 1a

Φτιάξτε ένα άλλο κατάλογο μέσα στον unixstuff, με το όνομα backups

1.4 Οι Κατάλογοι . και ..

Ενώ βρίσκεστε στον κατάλογο unixstuff πληκτρολογήστε:

% ls -a

Όπως μπορείτε να δείτε, στον κατάλογο unixstuff (αλλά και σε όλους τους άλλους καταλόγους), υπάρχουν δύο ειδικοί κατάλογοι με τις ονομασίες (.) και (..)

Ο Τρέχων Κατάλογος (.)

Στο UNIX, η (.) σημαίνει τον τρέχοντα κατάλογο, έτσι αν πληκτρολογήσετε

% cd .

Σημείωση: υπάρχει ένα κενό μεταξύ της εντολής cd και της τελείας (.)

σημαίνει ότι θα μείνετε στον κατάλογο που είστε (στον unixstuff).

Αρχικά αυτό μάλλον δεν θα σας φανεί χρήσιμο, αλλά θα δείτε αργότερα ότι χρησιμοποιώντας το (.) ως το όνομα του τρέχοντος καταλόγου, θα σας γλυτώσει από άσκοπη πληκτρολόγηση.

Ο Γονικός Κατάλογος (..)

Οι δύο τελείες (..) σημαίνουν το γονικό του τρέχοντος καταλόγου. Η εντολή:

% cd ..

θα σας πάει ένα κατάλογο επάνω στην ιεραρχία (στη συγκεκριμένη περίπτωση, στον προσωπικό σας κατάλογο). Δοκιμάστε το τώρα.

Σημείωση: Αν πληκτρολογήσετε cd χωρίς κανένα όρισμα, θα γυρίσετε πάντα στον προσωπικό σας κατάλογο. Αυτό είναι χρήσιμο αν έχετε χαθεί μέσα στο σύστημα αρχείων.

1.5 Διαδρομές

pwd (print working directory)

Οι διαδρομές σας επιτρέπουν να ανακαλύψετε που βρίσκεστε σε σχέση με όλο το σύστημα αρχείων. Για παράδειγμα, για να βρείτε την απόλυτη διαδρομή του προσωπικού σας καταλόγου, γράψτε cd για να επιστρέψετε σε αυτόν, και έπειτα πληκτρολογήστε:

% pwd

Η πλήρης διαδρομή θα είναι κάτι σαν το παρακάτω:

/home/its/ug1/ee51vn

το οποίο σημαίνει ότι ο ee51vn (ο προσωπικός σας κατάλογος) βρίσκεται μέσα στον υποκατάλογο ug1 (τον κατάλογο της ομάδας),ο οποίος με τη σειρά του βρίσκεται μέσα στον υποκατάλογο its που βρίσκεται στον υποκατάλογο home ο οποίος βρίσκεται μέσα στο ριζικό κατάλογο, γνωστό ως " / " .

Άσκηση 1b

Χρησιμοποιήστε τις εντολές cd, ls and pwd για να εξερευνήσετε το σύστημα αρχείων.

(Θυμηθείτε ότι αν χαθείτε, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την εντολή cd χωρίς ορίσματα για να επιστρέψετε άμεσα στον προσωπικό σας κατάλογο)

1.6 Περισσότερες Πληροφορίες για Καταλόγους και Διαδρομές

Κατανόηση των Διαδρομών

Πληκτρολογήστε πρώτα cd για να επιστρέψετε στον προσωπικό σας κατάλογο, και έπειτα:

% ls unixstuff

για να δείτε τα περιεχόμενα του καταλόγου unixstuff

Πληκτρολογήστε τώρα:

% ls backups

Θα δείτε ένα μήνυμα όπως το παρακάτω:

backups: No such file or directory

Ο λόγος που βλέπετε αυτό το μήνυμα, είναι ότι το backups δεν βρίσκεται στον τρέχον κατάλογο σας. Για να χρησιμοποιήσετε μια εντολή σε ένα αρχείο (ή κατάλογο) που δεν βρίσκεται στον τρέχοντα κατάλογο (σε αυτόν που είστε μέσα), θα πρέπει είτε να χρησιμοποιήσετε την εντολή cd για να μετακινηθείτε στο σωστό κατάλογο, ή να καθορίσετε την πλήρη διαδρομή του. Για να δείτε τα περιεχόμενα του καταλόγου backups, θα πρέπει να γράψετε:

% ls unixstuff/backups

 

~ (ο προσωπικός σας κατάλογος)

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον χαρακτήρα ~ για να αναφερθείτε στον προσωπικό σας κατάλογο. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτό το χαρακτήρα για να προσδιορίσετε διαδρομές που ξεκινούν από τον κατάλογο σας. Αν πληκτρολογήσετε:

% ls ~/unixstuff

θα δείτε τα περιεχόμενα του καταλόγου σας unixstuff, άσχετο με το που βρίσκεστε τη δεδομένη στιγμή μέσα στο σύστημα αρχείων.

Τι πιστεύετε ότι θα δείξει η εντολή:

% ls ~

Τι πιστεύετε ότι θα δείξει η εντολή:

% ls ~/..

Περίληψη

Εντολή	Σημασία
ls	Δείχνει αρχεία και καταλόγους
ls -a	Δείχνει όλα τα αρχεία και τους καταλόγους
mkdir	Δημιουργεί ένα κατάλογο
cd directory	Σας μεταφέρει στον κατάλογο που αναγράφεται
cd	Σας μεταφέρει απευθείας στον προσωπικό σας κατάλογο
cd ~	Σας μεταφέρει στον προσωπικό σας κατάλογο
cd ..	Σας μεταφέρει στον προηγούμενο στην ιεραρχία κατάλογο (γονικό)
pwd	Δείχνει την πλήρη διαδρομή του τρέχοντος καταλόγου

M.Stonebank@surrey.ac.uk, © 9th October 2000